با تقدیم لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ توسط مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری اسلامی ایران به مجلس در عصر روز دوم دیماه ۱۴۰۴، نظام پولی کشور رسماً وارد فاز جدیدی شد. این لایحه برای نخستین بار بر اساس قانون «حذف چهار صفر» و با واحد پولی «ریال جدید» تنظیم شده است؛ رویدادی که نشاندهنده عزم جدی دولت برای اجرای اصلاحات پولی از اسفندماه سال جاری است.
جزئیات قانون و تغییر واحد پول
طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۳ مهرماه ۱۴۰۴ که ایرادات شورای نگهبان را مرتفع کرد، واحد پول ملی ایران از «ریال» فعلی به «ریال جدید» تغییر مییابد. بر اساس این قانون:
- چهار صفر از پول ملی حذف میشود.
- واحد اصلی پول کشور «ریال» خواهد بود.
- واحد فرعی پول کشور «قران» نامگذاری شده است (هر ۱ ریال جدید معادل ۱۰۰ قران خواهد بود).
دوره گذار ۵ ساله و وضعیت تعهدات قبلی
این تغییر بزرگ یکشبه اتفاق نخواهد افتاد. قانونگذار یک «دوره گذار پنجساله» را پیشبینی کرده است که در آن هر دو واحد پول (ریال قدیم و ریال جدید) اعتبار خواهند داشت. طبق مصوبه مجلس، تمام تعهداتی که پیش از این با ریال جاری (قدیم) ایجاد شدهاند، در واحد پول جدید محاسبه و قابل ایفا خواهند بود. این دوره گذار به بازار و مردم اجازه میدهد تا به آرامی با محاسبات جدید تطبیق پیدا کنند.
زمانبندی اجرا و چاپ اسکناسهای جدید
با توجه به اینکه رئیسجمهور قانون مذکور را در تاریخ یکم آذرماه ۱۴۰۴ ابلاغ کرده است، بانک مرکزی موظف است حداکثر تا سه ماه پس از ابلاغ (یعنی تا یکم اسفند ۱۴۰۴)، آییننامه اجرایی مربوط به جایگزینی پول، چاپ اسکناسهای جدید و جمعآوری اسکناسهای قدیمی را تدوین و به تصویب هیئت وزیران برساند.
بر همین اساس، پیشبینی میشود که از سال آینده (۱۴۰۵)، اسکناسها و مسکوکات جدید به تدریج وارد چرخه اقتصادی کشور شده و فرآیند جمعآوری پولهای قدیمی آغاز شود.
