دستور تازه برای مسکن ایثارگران؛ زمین باکیفیت و وام ساخت در راه است؟

پرونده مسکن ایثارگران پس از سال‌ها معطلی، با دستور وزارت راه و شهرسازی وارد فاز پایش عملیاتی شد. فرزانه صادق در نشست هفتگی پایش مسکن حمایتی اعلام کرد دولت حدود ۲۰۰ هزار واحد مسکونی به خانواده‌های شهدا و ایثارگران بدهکار است و تمام این تعهدات باید تا پایان دوره دولت چهاردهم به سرانجام برسد. انتقاد صریح وزیر از تخصیص اراضی دورافتاده در گذشته، نشان‌دهنده تغییر رویکرد به سمت تامین زمین استاندارد و دارای خدمات شهری است.

نکات کلیدی طرح مسکن ایثارگران

• مشمولان واجد شرایط: پایش ۱۸ ماه اخیر نشان می‌دهد ۱۹۷ هزار نفر مشمول دریافت مسکن بر اساس ماده ۷ قانون جامع خدمات‌رسانی هستند.
• دهک‌های کم‌درآمد: ۱۰۷ هزار نفر از این افراد در دهک‌های درآمدی یک تا سه قرار دارند که نیازمند حمایت‌های ویژه و تسهیلات ساخت ارزان‌قیمت هستند.
• کارنامه تامین زمین: از سال ۱۴۰۳ تاکنون برای بیش از ۶۳ هزار واحد زمین تامین شده که ۲۰ هزار واحد تخصیص یافته و ۶ هزار واحد واگذاری قطعی داشته است.
• راهکارهای جایگزین در کلان‌شهرها: استفاده از ظرفیت نهضت ملی مسکن، واگذاری زمین در روستاهای زادگاه و ساخت مسکن استیجاری با همکاری بنیاد شهید.
• اعتبار مالی مورد نیاز: تکمیل این طرح‌ها نیازمند حدود ۵ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان منابع مالی است.

از ابتدای سال ۱۴۰۳ تاکنون، برای بیش از ۶۳ هزار واحد از نیازهای شناسایی‌شده زمین تامین شده که از این میان، ۲۰ هزار واحد به مرحله تخصیص رسیده و برای ۶ هزار متقاضی نیز واگذاری نهایی صورت گرفته است. همچنین ایده ساخت مسکن استیجاری روی اراضی در اختیار بنیاد شهید و امور ایثارگران به عنوان راهکاری جایگزین مطرح شده است؛ روشی که ضمن حفظ مالکیت زمین برای بنیاد، سرپناهی پایدار برای اقشار هدف فراهم می‌کند.

محدودیت جدی زمین در کلان‌شهرها نیز متقاضیان را به سمت گزینه‌های منعطف‌تری مانند دریافت زمین در شهرهای جدید، روستاهای زادگاه یا دریافت سهم از پروژه‌های فعال نهضت ملی مسکن سوق داده است. طبق برآوردهای اولیه، تکمیل این تعهدات به حدود ۵ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان منابع مالی نیاز دارد که تامین آن مستلزم هم‌افزایی شبکه بانکی و صندوق ملی مسکن خواهد بود. پیش‌تر نیز تحلیلگران در بررسی چشم‌انداز قیمت مسکن به تاثیر تورم ساخت بر پیشبرد طرح‌های حمایتی اشاره کرده بودند.