کراد فاندینگ (CrowdFunding) یا تامین مالی جمعی چیست؟

همه ما برای یک بار هم که شده به راه‌اندازی کسب‌وکاری که از طریق آن بتوانیم درآمد کسب کنیم فکر کرده‌ایم. البته احتمالا خیلی‌ها وقتی بودجه و سرمایه اولیه یادشان افتاده، پشیمان شده و خیلی‌ها هم وقتی مسیر پرخطر آن را بررسی کرده‌اند، عقب کشیده و جا زده‌اند. با کرادفاندینگ یا همان تامین مالی جمعی می‌توانیم این مسیر را با موفقیت طی کنیم.

البته اگرچه کراد فاندینگ به تامین سرمایه‌ پروژه‌ها کمک می‌کند، اما شرایط مخصوص به خود را دارد و اگر ندانید کدام پروژه یا سکو ریسک کمتری دارد و کدام طرح معتبرتر است ممکن است به جای اینکه سود کنید، تمام پول و سرمایه خود را از دست بدهید. اگر می‌خواهید یک‌بار برای همیشه این موضوع در ذهن شما جا بیفتد، با ما بمانید و این مقاله را بخوانید.

کرادفاندینگ یا تامین مالی جمعی چیست؟

تامین مالی جمعی یا کرادفاندینگ (Crowdfunding) روشی مدرن برای جمع‌آوری سرمایه از سرمایه‌گذارهای بزرگ و کوچک در جهت حمایت از یک هدف، ایده یا یک کسب‌وکار است تا شرکت‌ها و استارتاپ‌ها برای اجرای طرح خود از آن استفاده کنند. کراد فاندینگ از دو بخش Crowd به معنای جمعی و funding به معنای تامین مالی تشکیل شذه است. در این روش یک سکو تامین مالی جمعی طرحی ارائه می‌دهد و شرایط آن را در پلتفرم خود مشخص می‌کند، سرمایه گذاران طرح را مشاهده می‌کنند و در صورت علاقه برای مشارکت در طرح سرمایه مورد نظر خود را وارد طرح می‌کنند.

برای مثال فرض کنید کارآفرین هستید و می‌خواهید یک کسب‌وکار در حوزه‌ی پوشاک راه‌اندازی کنید، در این شرایط شما حداقل به 5 میلیارد تومان سرمایه نیاز دارید. احتمالا همان ابتدا به وام‌های بزرگ یا قرض گرفتن فکر می‌کنید، ولی با کراد فاندینگ آن ۵ میلیارد تومان از مشارکت ۵۰۰ یا ۵۰۰۰ نفر تامین می‌شود که هر کدام مبلغی را (حتی اندک) سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

کراد فاندینگ چگونه کار می‌کند؟

نحوه کار تامین مالی جمعی به صورت 6 مرحله‌ای است که شامل:

1. ارائه طرح توسط متقاضی (کارآفرین)
2. گرفتن ضمانت‌نامه تعهد پرداخت
3. ارزیابی و تایید سکو
4. انتشار در پلتفرم و جذب سرمایه‌های خرد
5. تامین هدف مالی
6. اجرا و باز پرداخت سود

می‌توانید در مقاله آموزش تامین مالی جمعی در ۵ مرحله، نکات مهمی را دریابید. در ادامه به بررسی بیشتر موارد ذکر شده خواهیم پرداخت:

ارائه طرح توسط متقاضی (کارآفرین)

در اولین مرحله یک طرح یا پیشنهاد از سمت کارآفرین که نیاز به سرمایه دارد ایجاد می‌شود، شرکت یا کارآفرینی که برای توسعه پروژه‌اش نیاز به نقدینگی دارد باید بتواند به این سوال پاسخ دهد که چرا این پروژه یا طرح ارزش سرمایه‌گذاری دارد. هرچه اطلاعاتی که متقاضی ارائه می‌دهد شفاف‌تر و مستندتر باشد، شانس بیشتری برای دیده شدن توسط سرمایه‌گذاران دارد.

پس بهتر است کارآفرین یا شرکت متقاضی طرح خود را به همراه مستندات مالی، پیش‌بینی درآمدها و برنامه اجرایی را به یک سکوی تامین مالی جمعی ارائه کند. همچنین نباید کارآفرین فقط به فکر سود خود باشد و طرحی که ارائه دهد تماما به نفع خود کارفرما باشد، هدف اصلی تامین مالی جمعی کسب سود برای هر دو طرف می‌باشد.

گرفتن ضمانت‌نامه تعهد پرداخت

از آن‌جا که در تامین مالی جمعی تعداد زیادی از افراد با سرمایه‌های خرد مشارکت می‌کنند، این افراد امکان نظارت مستقیم بر دارایی‌های شرکت را ندارند. معمولا یک نهاد مالی معتبر (مانند بانک یا شرکت‌های بیمه و ضمانت اعتباری) این ضمانت‌نامه تعهد پرداخت را ارائه می‌دهد تا سرمایه‌گذار را مطمئن کند که حتی در صورت بروز مشکلات پیش‌بینی نشده برای کسب‌وکار، تعهدات مالی پروژه پابرجاست.

گرفتن ضمانت وظیفه سکو یا پلتفرم است و باید فقط طرح‌هایی را قبول کنند که ریسک ضرر مالی کمتری دارند تا از سرمایه افراد محافظت شود. به همین دلیل باید از پلتفرم‌های معتبر استفاده کنید.

ارزیابی و تایید سکو 

همه طرح‌هایی که به سکوها ارسال می‌شوند، وارد مرحله جذب سرمایه نمی‌شوند و سکو موظف است تمام اسناد مالی، مدل کسب‌وکار، توان اجرایی متقاضی و جزئیات پروژه را بررسی می‌کند تا تا مشخص شود این طرح ظرفیت جذب سرمایه عمومی را دارد. در واقع وظیفه اصلی سکو ارزیابی طرح می‌باشد تا سرمایه گذار با اطمینان کامل وارد طرح شود. 

انتشار در پلتفرم و جذب سرمایه‌های خرد

بعد از تایید طرح توسط سکو، پروژه روی پلتفرم منتشر می‌شود و در این مرحله، سرمایه‌گذارها اطلاعات مختلفی مثل مبلغ موردنیاز، مدت زمان اجرای پروژه، نرخ سود مورد انتظار، ضمانت‌نامه‌ها و سایر جزئیات را مشاهده می‌کنند. اگر پروژه بتواند اعتماد مخاطبان را که همان سرمایه‌گذارها هستند جلب کند، کم‌کم سرمایه‌های خرد کنار هم قرار می‌گیرند تا در نهایت سرمایه مورد نیاز برای اجرای پروژه تامین شود.

تامین هدف مالی 

پروژه‌های تامین مالی جمعی می‌خواهند در بازه زمانی تعیین‌ شده، مبلغ موردنیاز جمع‌آوری شود تا منابع مالی در اختیار متقاضی یا سرمایه‌پذیر قرار بگیرد تا بتواند طرح را اجرا کند. اما اگر کمپین به اهداف مالی خود نرسد، پلتفرم یا سکو، سرمایه‌های واریز شده به سرمایه‌گذاران بازمی‌گرداند.

به همین دلیل بهتر است در معرفی طرح سعی کنید اعتماد سرمایه‌گذاران را جلب کنید تا آن‌ها مجاب شوند مبالغ سرمایه‌گذاری را افزایش دهند و طرح شما به اهداف مالی خود برسد.

اجرا و بازپرداخت سود

زمانی که کارآفرین پروژه را اجرا می‌کند، موظف است در سررسیدهای مشخص، اصل و سود سرمایه را به حساب سرمایه‌گذاران واریز کند. هرچه این فرآیند شفاف‌تر و منظم‌تر انجام شود، اعتماد بیشتری در بازار شکل می‌گیرد و سرمایه‌گذارها برای مشارکت در پروژه‌های بعدی هم انگیزه داشته باشند.

تاریخچه کرادفاندینگ

برخی به اشتباه فکر می‌کنند تاریخچه کرادفاندینگ به سال 1997 و داستان مارک کلی (Mark Kelly) برمی‌گردد، با بررسی‌هایی که ما داشتیم، دریافتیم که اولین بار موتسارت (Mozart) بود که تامین مالی جمعی را در تاریخ رقم زد. او برای اجرای کنسرت‌هایش در شرایط مالی خوبی نبود، اما تسلیم نشد و از شاهزادگان و اشرافیان کمکی نخواست. به‌جای‌ آن، در نامه‌ای خطاب به هوادارانش، از آن‌ها خواست نسخه‌های دست‌نویس آثارش را پیش خرید کنند تا او و هنرش شکوفا شوند. در نهایت آن‌ها که از کنسرت پیانوی موتسارت حمایت کرده بودند، نسخه‌ای از کنسرت را دریافت کردند. 

اما تاریخچه تامین مالی جمعی وجود اینترنتی به سال ۱۹۹۷ برمی‌گردد، مارک کلی یکی از اعضای گروه موسیقی راک بریتانیایی به نام مارلیون یا British rock band Marillion، به طرفدارانش ایمیل زد و برای تک تک آن‌ها نوشت:

برای برگزاری تور موسیقی به 60 هزار دلار سرمایه نیاز دارم. آیا می‌توانید کنارم باشید تا این مبلغ را تامین کنم؟

طرفداران بدون معطلی و با مبالغ مختلف کمک کردند و ۳ سال بعد، اولین وبسایت تامین مالی جمعی با نام ArtistShare راه‌اندازی شد. این سایت حالا و پس از نزدیک به سه دهه مهم‌ترین سکو برای تامین مالی شرکت‌ها و هنرمندان است.

انواع تامین مالی جمعی 

کرادفاندینگ شاخه‌های متفاوتی دارد و در ادامه، رایج‌ترین انواع کرادفاندینگ را مشاهده می‌کنید:

1. تامین مالی جمعی مبتنی بر خیریه
2. تامین مالی جمعی مبتنی بر پاداش
3. تامین مالی جمعی مبتنی بر وام
4. تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام

در ادامه با موارد ذکر شده بیشتر آشنا خواهیم شد:

تامین مالی جمعی مبتنی بر خیریه

در تامین مالی جمعی مبتنی بر خیریه (Donation-based) افراد کمک مالی می‌کنند و معمولا انتظار بازگشت پول یا سود ندارند. مثال آن را بارها و بارها در زندگی روزمره مشاهده کرده‌ایم، کمک برای درمان یک بیمار، حمایت از یک خیریه، یا تامین هزینه یک کار اجتماعی. توجه داشته باشید که اگر هدف شما سرمایه‌گذاری است، این مدل برای شما نیست؛ اما اگر می‌خواهید به صورت مسئولانه از یک ایده اجتماعی یا خیریه حمایت کنید، همین مدل را انتخاب کنید.

تامین مالی جمعی مبتنی بر پاداش

کرادفاندینگ مبتنی بر پاداش (Reward-based) افراد پول می‌دهند و در عوض یک پاداش غیرمالی مثل محصول، نسخه اولیه، اشتراک یا دسترسی ویژه دریافت می‌کنند. مثلا یک تیم می‌خواهد یک محصول جدید تولید کند (مثلا یک گجت یا بازی رومیزی)، شما الان حمایت می‌کنید و بعدا محصول را زودتر از بقیه دریافت می‌کنید.

کرادفاندینگ مبتنی بر وام 

در کرادفاندینگ مبتنی بر وام (Debt-based / P2P Lending) دقیقا بحث سود مالی مطرح است. شما در واقع به یک فرد یا کسب‌وکار وام می‌دهید و انتظار دارید اصل پول به همراه سودی مشخص (بهره) در زمان مقرر به شما بازگردد. این مدل شبیه به وام بانکی است، اما به‌جای بانک، سرمایه توسط افراد زیادی تامین می‌شود. مراقب باشید ضمانت‌ها و سازوکار وصول مطالبات معتبر باشد. این بخش اهمیت انتخاب بهترین و مناسب‌ترین سکو را مشخص می‌کند.

تامین مالی مبتنی بر وام بهترین روش برای جمع‌آوری سرمایه برای کسب‌وکارها و استارتاپ‌هاست؛ زیرا که شرکت‌های متوسط و کوچک هم می‌توانند برای طرح‌ها و پروژه‌های خود، هم بازاریابی کنند و هم در طول زمان به اهداف مالی خود دست یابند.

کرادفاندینگ مبتنی بر سهام

کرادفاندینگ مبتنی بر سهام (Equity-based) برای خیلی‌ها بهترین نوع کرادفاندینگ است؛ چون شما با پولی که می‌گذارید، در سود (و گاهی در مالکیت) پروژه شریک می‌شوید. یعنی اگر کسب‌وکار رشد کند، شما هم همراهش رشد می‌کنید. این مدل دقیقا برای استارتاپ ها و شرکت‌های در حال توسعه مناسب است. اگرچه سرمایه‌گذاری در کرادفاندینگ مبتنی بر سهام سودده است، اما در صورتی که ضرری متوجه شرکت یا پروژه بشود، شما نیز در این چالش سهیم هستید. کراد فاندینگ های دلاری یا تامین مالی جمعی ارزی هم همین 4 مدل را دارند.

ارزش بازار تامین مالی جمعی

طبق گزارش سایت IMARC ارزش بازار جهانی کرادفاندینگ در سال 2025 حدود 16.8 تا 20.4 برآورد شده است و پیش بینی می‌شود این بازار تا سال 2030 به حدود 3.5 تا 4.0 میلیارد دلار برسد. نرخ رشد سالانه مرکب (CAGR) این بازار بین 10٪ تا 15٪ تخمین زده می‌شود که نشان‌دهنده رشد پایدار آن در اقتصاد دیجیتال و فین‌تک جهانی است. رشد این بازار عمدتا ناشی از توسعه مدل‌های جدید مانند کرادفاندینگ سهام‌محور (Equity Crowdfunding)، وام‌دهی همتابه‌همتا (P2P Lending) و افزایش نقش اقتصاد خلاق و استارتاپ‌ها در تامین مالی است.

در سطح کشورها، ایالات متحده همچنان بزرگ‌ترین بازیگر این حوزه است و با بیش از 300 تا 350 پلتفرم فعال حدود 35٪ تا 40٪ سهم بازار جهانی را در اختیار دارد. اروپا با حدود 240 تا 260 پلتفرم فعال در رتبه دوم قرار دارد و کشورهایی مانند بریتانیا، آلمان و فرانسه بیشترین سهم را دارند. در آسیا نیز کشورهایی مانند چین، هند و کره جنوبی رشد سریع‌تری نسبت به میانگین جهانی تجربه کرده‌اند، هرچند سهم کلی آن‌ها هنوز کمتر از آمریکا و اروپا است. در سطح جهانی پلتفرم‌هایی مانند Kickstarter، Indiegogo و GoFundMe نقش اصلی را در گردش میلیاردها دلار سرمایه خرد دارد.

بازار کرادفاندینگ در ایران هم بسیار رو به رشد است، این بازار به‌طور رسمی از سال 1397 با مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار وارد فاز قانونی شد و در سال 1399 چارچوب فعالیت سکوهای تامین مالی جمعی به‌صورت رسمی تصویب و اجرایی شد. بر اساس آمار جدید، تنها در ۷ ماه نخست سال ۱۴۰۴ بیش از ۷.۶ همت از طریق همین سکوها برای ۳۲۱ طرح تامین مالی شده که نشان‌دهنده شتاب قابل توجه رشد این بازار در سال‌های اخیر است.

در حال حاضر تعداد سکوهای فعال کرادفاندینگ در ایران به حدود 20 تا 25 پلتفرم مجاز رسیده و پیش‌بینی می‌شود این عدد در سال‌های آینده افزایش یابد، زیرا هم نیاز استارتاپ‌ها به سرمایه و هم محدودیت‌های سیستم بانکی باعث افزایش تقاضا برای روش‌های تامین مالی جایگزین شده است. میانگین بازدهی طرح‌های کرادفاندینگ در ایران در سال 1404 حدود 30٪ تا 35٪ سالانه گزارش شده که در مقایسه با سپرده بانکی و صندوق‌های درآمد ثابت، جذاب‌تر محسوب می‌شود. 

سکوی تامین مالی جمعی چیست؟

سکوی تامین مالی جمعی یا پلتفرم کرادفاندینگ یک فضای آنلاین است و در این فضا، کسب‌وکارها و کارآفرینانی که برای اجرای پروژه‌های خود به سرمایه نیاز دارند و افرادی را که می‌خواهند سرمایه خود را در فرصت‌های مختلف به کار بگیرند به همدیگر وصل می‌شوند. در واقع، اگر تامین مالی جمعی را یک بازار بزرگ سرمایه‌گذاری بدانیم، سکوی تامین مالی جمعی همان نقطه‌ای است که سرمایه‌گذار و سرمایه‌پذیر به هم می‌رسند. وظیفه‌ی سکو یا پلتفرم این است که این دو گروه را به‌صورت شفاف و قانون‌مند به هم متصل کند تا بتوانند همکاری سودده و موثری داشته باشند. 

برای مشاهده بهترین سکوهای تامین مالی جمعی در ایران روی این لینک کلیک کنید.

اجزای کراد فاندینگ (مربع تشکیل دهنده کراود فاندینگ ها)

بهتر است ابتدا با چند اصطلاح مهم آشنا شویم و سپس به سازوکار این مسیر بپردازیم:

• عامل: به پلتفرمی که فرآیند جذب سرمایه را مدیریت می‌کند عامل می‌گویند.
• متقاضی: به شخص حقوقی یا کسب‌وکاری که برای اجرای پروژه یا توسعه فعالیتش، سراغ تامین مالی جمعی می‌آید متقاضی می‌گویند. 
• طرح: ایده یا پروژه‌ای که سرمایه‌گذار فکر می‌کند سرمایه‌اش را به آن تخصیص بدهد یا خیر، همان طرح است.
• گواهی شرکت: ورقه‌ی بهاداری که به‌صورت الکترونیکی منتشر می‌شود و نشان می‌دهد که فرد در فرآیند تامین مالی پروژه مشارکت داشته گواهی شرکت نام دارد.

قوانین تامین مالی جمعی برای سرمایه‌گذارها

در کرادفاندینگ‌ها سرمایه‌گذارها اشخاص حقیقی یا حقوقی هستند که منابع مالی مورد نیاز متقاضی را برای اجرای یک طرح یا پروژه تامین می‌کنند. سرمایه‌گذار برای فعالیت در این فرآیند باید ابتدا در سکو ثبت‌نام کرده و مراحل احراز هویت را تکمیل کند. پس از تایید هویت توسط سکو، سرمایه‌گذار می‌تواند مبلغ مورد نظر خود را برای مشارکت در طرح انتخابی، به حساب معرفی‌شده در سکو واریز کند تا سرمایه مورد نیاز پروژه تامین شود. اما به طور کلی تاکید می‌شود که سرمایه‌گذار به این موارد توجه کند:

• بررسی کامل سکوی در مواردی همچون سابقه، تعداد طرح‌های موفق، میزان سرمایه‌گذاران، حجم کل مبالغ تامین شده و …
• مطالعه بیانه ریسک مربوط به سکو
• بررسی نوع وثیقه‌ها (ضمانت‌نامه تعهد پرداخت اصل سرمایه به تنهایی یا به همراه سود، توثیق سهام، ضمانت‌نامه حسن انجام کار، سایر وثایق مالی)
• مطالعه متن فراخوان طرح، اطلاعات شرکت و اطلاعات مالی
• نرخ سود سالیانه، مدت زمان طرح و پرداخت دوره‌ای
• ثبت‌نام در سامانه سجام
• داشتن حساب بانکی و کد بورسی

شرایط کرادفاندینگ برای سرمایه‌پذیر

در کراد فاندینگ فقط و فقط اشخاص حقوقی امکان جذب سرمایه را دارند. علاوه‌بر این، طبق مفاد ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، برخی نهادها و سازمان‌های دولتی اجازه استفاده از تامین مالی جمعی را ندارند. اما شرکت‌های خصوصی نیز بدون طی کردن مراحل زیر، نمی‌توانند وارد فرآیند تامین مالی جمعی شوند. از جمله مهم‌ترین مدارکی که شرکت‌ها باید به جهت بررسی طرح‌های تامین مالی ارائه کنند عبارتند از:

• مدارک ثبتی مانند آخرین نسخه آگهی روزنامه رسمی، پروانه کسب و کد بورسی شرکت را باید در اختیار داشته باشید.
• مدارک مالی مانند صورت‌های مالی حسابرسی شده ۲ سال اخیر، اظهارنامه مالیاتی، لیست دارایی‌ها، گردش حساب بانکی و نامه حسابرس شرکت نزد شما باشد.
• مدارک حقوقی مانند گزارش اعتبارسنجی بانکی، گواهی عدم سوء پیشینه و لیست بیمه هم از موارد ضروری هستند.

طرح‌ها اصولا از فیلترهای مختلف عبور می‌کنند تا فقط و فقط پروژه‌های شفاف، قابل اجرا و سودده وارد بازار شوند. اما به یاد داشته باشید که هر شرکتی که موفق به جذب سرمایه از طریق کرادفاندینگ می‌شود، فقط توانسته اعتماد بازار را جلب کند.

تامین مالی جمعی در ایران

در ایران، کرادفاندینگ یک فعالیت قانونی است و تحت نظارت فرابورس ایران به فعالیت خود ادامه می‌دهد. در این روش، شرکت‌ها برای جذب سرمایه باید ضوابط مشخصی را رعایت کنند تا موفق شوند در نهایت پروژه یا طرح خود را توسعه دهند. 

در ایران نیز از سال ۱۳۹۹ تا کنون (خرداد 1405)، ۷۵ پلتفرم ایجاد شده و 2300 طرح روی سکوهای تامین مالی جمعی رفته و مبلغ 38.5 همت سرمایه‌گذاری شده است.

کارمزد تامین مالی جمعی

کارمزد تامین مالی جمعی هزینه‌ای است که پس از موفقیت کمپین و جذب سرمایه، بابت خدماتی مانند مدیریت فرآیند تامین مالی، جذب سرمایه‌گذار و نظارت بر اجرای طرح دریافت می‌شود. در ایران این کارمزد مجموعا ۴.۵ درصد از مبلغ کرادفاندینگ است که ۴ درصد آن به سکوی (تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان) و ۰.۵ درصد به فرابورس (تا سقف ۲۰ میلیون تومان) تعلق می‌گیرد. این ساختار کارمزدی نسبت به روش‌هایی مانند وام بانکی، هزینه‌ای شفاف و قابل پیش‌بینی دارد و اگرچه قابل کاهش نیست، اما با انتخاب سکوی مناسب، طراحی کمپین حرفه‌ای، جذب سرمایه‌گذاران پیش از آغاز کمپین و مدیریت هزینه‌های بازاریابی می‌توان هزینه‌های جانبی را کاهش داد. همچنین در صورت عدم موفقیت کمپین، هیچ کارمزدی از متقاضی دریافت نمی‌شود.

مزایای کرادفاندینگ

در ادامه، با مهم‌ترین مزایای کرادفاندینگ آشنا می‌شویم و می‌بینیم چرا این روش به یکی از گزینه‌های محبوب تامین مالی و سرمایه‌گذاری تبدیل شده است. 

• جذب زودتر سرمایه
• دسترسی بیشتر افراد به طرح ‌ها
• کسب سود برای سرمایه گذار و سرمایه پذیر
• راحت‌تر شدن رساندن ایده به موفقیت
• افزایش اعتبار برند
• بازاریابی همزمان برای طرح
• بازدهی بالاتر از بانک

ریسک‌های کراد فاندینگ

مهم‌ترین ریسک‌های تامین مالی جمعی عبارت‌اند از: 

• امکان شکست خوردن طرح
• نقدشوندگی پایین 
• تازه بودن برای بسیاری از افراد
• ریسک‌های حقوقی و اجرایی
• تقلب و کلاهبرداری

چگونه به تامین مالی جمعی اعتماد کنیم؟ به یاد داشته باشید که سرمایه‌گذاران بخشی از این ریسک‌ها را می‌توانند مدیریت کنند. اگر اطلاعات پروژه را به‌صورت دقیق بررسی کنند، در سکوهای دارای مجوز سرمایه‌گذاری کنند و شرایط ضمانت‌نامه را بخوانند می‌توانند ریسک‌های سرمایه‌گذاری در طرح‌ها را کاهش دهند.

چه کسانی از تامین مالی جمعی استفاده می‌کنند؟

کرادفاندینگ تعامل افرادی را که نیاز به سرمایه دارند با افرادی که در پی فرصت سرمایه‌گذاری هستند فراهم می‌کند، زیرا کراد فاندینگ جایگزین مناسبی برای وام‌های بانکی است و استارتاپ‌ها می‌توانند منابع مالی پروژه‌های تولیدی یا طرح‌های توسعه‌ای خود را از این طریق به دست آورند. اشخاصی که از این ویژگی می‌توانند استفاده کنند:

• کسب‌وکارهای کوچک و متوسط
• استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای نوپا
• کارآفرینان و صاحبان پروژه
• افرادی که به‌دنبال تنوع در سرمایه‌گذاری هستند

سخن آخر درباره تامین مالی جمعی

کراد فاندینگ (Crowdfunding) یا تامین مالی جمعی یک فرصت هوشمندانه است که افراد با سرمایه‌های خرد و بزرگ گرد هم می‌آیند و از یک ایده، طرح یا پروژه نوآورانه در یک پلتفرم یا سکو حمایت می‌کنند تا آن شرکت یا موسسه بتواند اهدافش را پیگیری کند. در کرادفاندینگ کارآفرینان و شرکت‌ها طرح خود را از طریق سکوهای تامین مالی جمعی ارائه می‌کنند و پس از ارزیابی و تایید، سرمایه‌گذاران می‌توانند با بررسی اطلاعات پروژه، در آن مشارکت کنند. 

انواع مختلفی مانند مدل‌های خیریه، پاداش‌محور، مبتنی بر وام و مبتنی بر سهام اجرا می‌شود و در ایران نیز این روش تحت نظارت فرابورس فعالیت می‌کند. با وجود مزایایی مانند دسترسی آسان‌تر به سرمایه، سرعت تامین مالی و ایجاد فرصت‌های سرمایه‌گذاری متنوع، آگاهی از ریسک‌ها، بررسی دقیق طرح‌ها، شناخت قوانین و انتخاب سکوهای معتبر از مهم‌ترین عواملی است که می‌تواند به سرمایه‌گذاران و متقاضیان کمک کند تا از ظرفیت‌ها به شکل هوشمندانه و کم‌ریسک استفاده کنند. 

سوالات متداول