تحول در اعتبارسنجی فین‌تک؛ رونمایی از مدل ریسک‌محور «تراز» در الکامپ ۱۴۰۵

در جریان برگزاری رویداد الکامپ ۱۴۰۵، شرکت «تکنووی» با معرفی مدل اعتبارسنجی جدید خود تحت عنوان «تراز»، گام مهمی در جهت تغییر پارادایم‌های مدیریت ریسک در حوزه فین‌تک برداشته است. این مدل که با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های یادگیری ماشین و روش‌های آماری پیشرفته طراحی شده، از رویکرد سنتی «امتیاز ثابت فردی» فاصله گرفته و به سمت مدل «ارزیابی ریسک هر درخواست» حرکت کرده است.

در مدل‌های کلاسیک اعتبارسنجی، معمولاً به هر کاربر یک رتبه یا امتیاز ثابت اختصاص می‌یابد که بر اساس آن، تصمیم به اعطای اعتبار گرفته می‌شود. اما چالش اصلی اینجاست که داشتن یک امتیاز مشابه برای دو نفر، لزوماً به معنای یکسان بودن ریسک درخواست‌های آن‌ها نیست. مدل «تراز» با درک این تفاوت، احتمال نکول را بر اساس متغیرهایی نظیر مبلغ درخواستی، سقف اعتبار و شرایط خاص هر تراکنش محاسبه می‌کند. به عنوان مثال، ریسک اعطای یک وام ۱۰۰ میلیون تومانی به یک متقاضی با ریسک اعطای ۵۰ میلیون تومانی به همان فرد، از دیدگاه این مدل کاملاً متفاوت خواهد بود.

یکی از نقاط قوت این مدل، رویکرد فراگیر آن نسبت به کاربران فاقد سابقه اعتباری است. برخلاف سیستم‌های سنتی که نبود سابقه را به معنای رد خودکار درخواست تلقی می‌کنند، تراز امکان ورود به فرآیند ارزیابی تکمیلی را فراهم می‌کند تا با جمع‌آوری داده‌های بیشتر، امکان تصمیم‌گیری دقیق‌تر فراهم شود. همچنین، میزان تضمین مورد نیاز نیز بر اساس پروفایل ریسک هر کاربر به صورت پویا تعیین می‌شود و پس از بازپرداخت کامل، در کیف پول کاربر آزاد می‌گردد.

نکته قابل توجه دیگر، ماهیت پویا و مستمر این مدل است. «تراز» وضعیت اعتباری کاربر را یک پارامتر ایستا نمی‌بیند؛ بلکه رفتار بازپرداخت کاربر در هر مرحله، مستقیماً بر امتیازات و شرایط او در درخواست‌های آتی اثر می‌گذارد. این مدل به صورت روزانه با ورود داده‌های جدید بازآموزی می‌شود تا دقت برآورد احتمال نکول به حداکثر برسد. با این حال، تکنووی تاکید دارد که خروجی این مدل صرفاً یک «برآورد احتمال» است و تصمیم نهایی (تایید، رد یا تعیین سقف) همچنان بر عهده سیاست‌های اعتباری مجموعه باقی می‌ماند.