اگر خریدهای قسطی رتبه اعتباری را پایین آورد چه کنیم؟

اگر برای خرید یک پیراهن، سفارش غذا یا تهیه یک وسیله برقی از گزینه‌های «الان بخر، بعدا پرداخت کن» در اپلیکیشن‌هایی مثل اسنپ‌پی، تارا، دیجی‌پی یا لندو استفاده کرده‌اید و سر موعد بدهی خود را نداده‌اید، باید بدانید این تاخیر مستقیم روی پرونده اعتباری شما سایه می‌اندازد.

ماجرا از چه قرار است؟

در گذشته، سیستم بانکی فقط به سابقه وام‌های رسمی و چک‌های برگشتی نگاه می‌کرد. اگر وامی نگرفته بودید، عملا سابقه‌ای هم برای سنجش توان بازپرداخت شما وجود نداشت. اما در مدل جدید اعتبارسنجی کشور، دامنه نظارت بسیار وسیع‌تر شده است.

براساس گزارش تسنیم، حالا پای پلتفرم‌های خرید اقساطی آنلاین (لندتک‌ها) به سامانه اعتبارسنجی کشور باز شده است. این شرکت‌ها فهرست افراد بدحساب را به این سامانه ارسال می‌کنند. در نتیجه، رتبه اعتباری شما دیگر فقط حاصل رفتارتان در شعب بانک‌ها نیست؛ بلکه تک‌تک رفتارهای مالی روزمره‌تان در تلفن همراه نیز ثبت می‌شود.

چطور یک خرید کوچک وام بزرگ را می‌سوزاند؟

فرض کنید برای خرید لوازم خانه قصد دارید ۱۰۰ میلیون تومان وام قرض‌الحسنه بگیرید. همه مدارک، ضامن‌ها و گردش حساب شما آماده است، اما سیستم اعتبارسنجی بانک دست رد به سینه شما می‌زند. علت چیست؟

چند ماه پیش، یک قسط ۵۰۰ هزار تومانی در یکی از برنامه‌های خرید قسطی داشتید که به دلیل فراموشی یا بی‌توجهی، پرداخت آن ۴۰ روز به تاخیر افتاده است. در سامانه اعتبارسنجی، این مبلغ به عنوان بدهی معوق با ریسک بالا ثبت شده و نمره اعتباری شما را به شدت پایین کشیده است. کارشناس بانک بدون اینکه نوع کالا را بداند، فقط با دیدن وضعیت قرمز رتبه شما، پرداخت وام را متوقف می‌کند.

جریمه‌ها و مالیات هم حساب می‌شوند

تغییرات جدید فقط به لندتک‌ها خلاصه نمی‌شود. در مدل جامع اعتبارسنجی، شاخص‌های غیربانکی دیگری هم ملاک ارزیابی رفتار شهروندان قرار گرفته‌اند:

• وضعیت پرداخت بدهی‌های مالیاتی
• احکام و محکومیت‌های قطعی مالی در دادگاه‌ها
• سوابق پرداخت یا بی‌توجهی طولانی‌مدت به جرایم راهنمایی و رانندگی

بررسی هم‌زمان این موارد نشان می‌دهد فرد تا چه اندازه نسبت به تعهدات قانونی و مالی خود مسئولیت‌پذیر است.

باور غلط: «همین الان تسویه می‌کنم تا سابقه‌ام پاک شود»

یک خطای بسیار رایج این است که افراد گمان می‌کنند بلافاصله پس از واریز بدهی معوق، همه‌چیز به حالت عادی برمی‌گردد. واقعیت این است که پرداخت بدهی مانع از ثبت جرایم بیشتر می‌شود، اما رد پای سابقه تاخیر به این سادگی پاک نخواهد شد.

سیستم‌های اعتبارسنجی رفتار چند سال گذشته شما را ثبت و ذخیره می‌کنند. بنابراین حتی پس از صفر کردن بدهی، مدتی طول می‌کشد تا اثر منفی آن تاخیر بر نمره نهایی شما کم‌رنگ شود.

چه باید کرد؟

• تاریخ سررسید را یادداشت کنید: اگر هم‌زمان از چند اپلیکیشن خرید اعتباری استفاده می‌کنید، روزهای تسویه را در تقویم علامت بزنید یا یادآور بگذارید.
• کوچک بودن رقم را فریبنده ندانید: سیستم اعتبارسنجی بین بی‌نظمی در تسویه یک قسط ۳۰۰ هزار تومانی و یک قسط ۳۰ میلیون تومانی از نظر «تعهد فرد»، تفاوت زیادی قائل نمی‌شود. هر تاخیر، چراغی قرمز در سابقه شما روشن می‌کند.
• رسیدها را نگه دارید: در صورت بروز خطای فنی میان سامانه‌های آنلاین و ثبت اشتباه بدهی، داشتن رسیدهای پرداخت برای اصلاح گزارش و بازگرداندن نمره اعتباری الزامی است.

در جدیدترین خبرها، برای آگاهی از جزئیات بیشتر درباره هزینه‌های پنهان و زوایای مالی خریدهای قسطی، خبر هزینه‌های پنهان خرید اعتباری را بررسی کنید.